Loading...

Ocena purytanizmu i tzw. „genteel tradition” jako antytezy założeń antropologicznych i aksjologicznych Santayany

Elaboration 2007 5 Pages

Pedagogy - Science, Theory, Anthropology

Excerpt

I. Santayana a „genteel tradition”:

1) Znaczenie terminu „ genteel tradition”:

Wyżej wspomniane określenie nie znajduje właściwego odpowiednika w języku polskim. Ten ściśle amerykański i niejednoznaczny termin kulturowy oznacza genetycznie nieamerykańską, zaszczepioną w Nowym Świecie i tu rozwiniętą treść: kalwińską teologię i teodyceę, purytańską moralistykę i koncepcję życia, niemiecką idealistyczną (kantowsko-heglowską) metafizykę (filozofię „transcedentalną” w Ameryce) oraz bezkrytyczną imitację kultury europejskiej w warunkach amerykańskich, a także absolutystyczno-uniwersalistyczne i formalistyczno-dogmatyczne tendencje w etyce.

2) Dzieła Santayany będące wyrazem krytyki „genteel tradition”:

Santayana przeciwstawiał się genteel tradition gdyż ideologia ta stanowiła antytezę założeń jego antropologii i aksjologii. Konfrontacja myśliciela z genteel tradition przyczyniła się do uformowania charakterystycznych kształtów jego własnej teorii etycznej i aksjologicznej, będącej jedną z pierwszych i głębszych prób krytycznej oceny etosu purytańskiego i transcendentalizmu oraz ideowego przeciwstawienia się im na gruncie amerykańskim. Najwyraźniej ten wysiłek śledzić można w pracach:

a) Genteel Tradition in American Philosophy stanowi ona charakterystykę przejawów genteel tradition w filozofii amerykańskiej;

b) Genteel Tradition At Bay oraz The Last Puritan – dzieła te są oceną praktycznych funkcji tego zjawiska w określonych środowiskach społeczeństwa amerykańskiego.

3) Uzasadnienie przyjęcia się oraz rozwoju „genteel tradition” w społeczeństwie amerykańskim wg Santayany:

Genteel tradition, jako część bagażu ideowego europejskich (głównie angielskich) emigrantów, znalazła w koloniach pionierów amerykańskich szczególnie żyzne podłoże dla swego rozwoju. Złożyły się na to specyficzne warunki życia wczesnych kolonistów, a więc izolacja zewnętrzna słabej początkowo wspólnoty, nieustanne zmaganie się z przeciwnościami, życie pod presją i w permanentnym zagrożeniu ze strony świata zewnętrznego. W takich warunkach rozwijają się nieuchronnie, zdaniem Santayany, elementy surowej, ascetycznej mentalności. Jednak z czasem wspólnota kolonistów wzmocniła się, stała się silnym i prężnym narodem, który przezwyciężył początkowe trudności, zlikwidował izolację i nacisk zewnętrzny (pokonanie tubylców), wkroczył na drogę ułatwień i komfortu, nowych celów i zamierzeń życiowych, a także nowych ideałów moralnych.

[...]

Details

Pages
5
Year
2007
ISBN (eBook)
9783668036819
File size
572 KB
Language
Polish
Catalog Number
v305726
Grade
very good
Tags
ocena santayany

Author

Share

Previous

Title: Ocena purytanizmu i tzw. „genteel tradition” jako antytezy założeń antropologicznych i aksjologicznych Santayany